Bu sayfada

Klinik örüntüyle başlayın

TOS, üç ayrı türü olan bölgesel bir tanıdır. Ağrı veya karıncalanma sinirlerle ilgili bir soruyu; şişlik toplardamarla ilgili bir soruyu; kan akımının kaybı ise atardamarla ilgili bir soruyu düşündürebilir. Bunlar değerlendirmeyi başlatan ipuçlarıdır, alt tür atayan kurallar değildir. SVS raporlama standartları bir arada bulunabilen ayrı durumları tanımlar.1 NHS, olası belirtiler arasında kolda yorulma, iğnelenme, ağrı, şişlik, soğukluk ve renk değişikliğini sayarken nedenleri için klinik değerlendirme önerir.2

Yararlı bir öykü, belirtilerin nerede olduğunu, ne zaman başladığını, aktiviteyle nasıl değiştiğini ve işlev kaybı olup olmadığını anlatır. Mevcut raporları getirin ve önceki tedaviden sonra nelerin düzeldiğini veya kötüleştiğini açıklayın. Deneyiminizi anlatmak, çevrimiçi bir testi tekrarlamaya çalışmaktan daha fazla bilgi sağlar.

Nörojenik değerlendirme bulguları birleştirir

Özgün 2016 SVS nTOS tanımı dört unsurdan üçünü kullanır: yerel belirtiler/bulgular, periferik sinir belirtileri/bulguları, belirtileri açıklayabilecek başka bir patolojinin bulunmaması ve uygun biçimde yapılan skalen kas test enjeksiyonuna olumlu yanıt.1

INTOS'un 2024'te değiştirdiği çerçeve, yerel bulguları, periferik bulguları ve belirtilerin çoğunu açıklayan, makul olasılığı olan başka bir tanının bulunmamasını gerektirir. Enjeksiyon ölçütünü kaldırır ve diğer durumların bir arada bulunabileceğini açıkça belirtir. Öykü ve muayene merkezde kalır. Yalnızca “TOS ölçütlerini karşılıyor” diyen bir raporu okurken bu fark önemlidir. Hangi çerçevenin kullanıldığını ve hangi bulguların bunu desteklediğini sormak uygundur.3

Testler hangi soruları yanıtlayabilir, hangilerini yanıtlayamaz?

Provokasyon manevraları hekimin muayenesi sırasında belirtileri yeniden ortaya çıkarabilir. Nabızdaki değişiklik veya tek bir olumlu manevra, tek başına belirti veren TOS'u kanıtlamaz. SVS'nin hekim kaynağı, pozisyona bağlı nabız kaybının sendrom olmadan da görülebileceğini belirtir.4 INTOS, provokasyon bulgularını servikal disk hastalığı, omuz hastalığı, karpal tünel sendromu ve diğer açıklamaların değerlendirilmesiyle birlikte daha geniş bir değerlendirmenin parçası sayar.3

Görüntüleme, soruya göre seçilir. Düz röntgen filmleri servikal kaburgayı veya başka bir kemik anormalliğini gösterebilir. MRG ve elektrodiagnostik testler sinir tutulumunu ya da alternatif tanıları değerlendirmeye yardımcı olabilir. Damarsal ultrason ve diğer damar görüntülemeleri kan akımı ve pıhtıyla ilgili soruları ele alır. Anatomik bir bulgu, belirtiler ve muayeneyle birlikte yorumlanmalıdır; bulunması, yakınmanın nedeninin o olduğunu kendiliğinden kanıtlamaz.34

Aciliyet izlenecek yolu değiştirir

Yeni gelişen kol şişliğiyle birlikte ağrı, sıcaklık artışı veya kızarıklık, olası tromboz için acil tıbbi değerlendirme gerektirir. Ani nefes darlığı, göğüs ağrısı veya kanlı öksürük acil bakım gerektirir.2 Şiddetli ağrı, yeni uyuşma veya hareket kaybıyla birlikte aniden soğuk ya da soluk hâle gelen bir ekstremite, sonunda nedenin TOS olup olmadığına bakılmaksızın, olası akut kan akımı kaybı için derhâl acil değerlendirme gerektirir.5

Muayenede sorulabilecek sorular

Hangi yapının etkilendiğinin düşünüldüğünü, hangi alternatiflerin değerlendirildiğini ve önerilen testin neyi değiştirebileceğini sorun. Bir bulgu belirsizse, hangi gözlem veya incelemenin tanıyı güçlendireceğini ya da zayıflatacağını sorun. Bir işlem öneriliyorsa, amacının bu tanıyla nasıl ilişkili olduğunu sorun.

Kaynaklar

  1. Illig KA et al. J Vasc Surg. 2016;64:e23–e35. doi:10.1016/j.jvs.2016.04.039. PubMed ↩
  2. NHS. Thoracic outlet syndrome. Reviewed 14 December 2023. Kaynak ↩
  3. Chim H, Hagan RR. Plast Reconstr Surg Glob Open. 2024;12:e6107. doi:10.1097/GOX.0000000000006107. Kaynak ↩
  4. Society for Vascular Surgery. Thoracic Outlet Syndrome, Perioperative Management Guide. Kaynak ↩
  5. Society for Vascular Surgery. Acute Limb Ischemia. Kaynak ↩